نوشته‌ها

موسیقی درمانی

موسیقی درمانی :

موسیقی درمانی

موسیقی درمانی – تمرین و برنامه ریزی در موسیقی درمانی بر اساس نیاز درمانجو و درک و ابتکار موسیقی درمانگر تنظیم می شود.

به عنوان نمونه:

  1. از روش های هماهنگ موسیقایی مانند روش ها و تمرین هایی که ارف شولورک، کودای، دالکروز ابداع کرده اند، برای ایجاد تقلید مهارت های کلامی، حرکتی، خلاقیت و خودآگاهی استفاده می شود.
  2. از موسیقی برای آگاهی از افکار و تخیل های ناخودآگاه، رهایی از احساس ناخوشایند برای تقویت خودآگاهی و آرامش درمانجو بهره گرفته می شود. «روانکاوی»
  3. تمرین هایی جهت افزایش یادگیری، ایجاد مهارتهای روزمره با موسیقی و تقویت رفتارهای مثبت «سبک رفتارگرایان موسیقی درمانگر»
  4. تمرینهایی برای ایجاد احساس های منطقی و آموزش واکنش های موسیقی از طریق فراگیری و بحث و گفتگوی موسیقایی «شناخت گرایان موسیقی درمانگر»
  5. تمرین هایی برای بیان احساس، تفکر، کشف وجود و خودشکوفایی و تقویت من «موسیقی درمانگران کمال گرا»
  6. استفاده از موسیقی برای سبک سازی و تخلیه احساس های درونی «موسیقی درمانگران کل گرا»

امروزه برای درمان بیشتر بیماریها سعی می شود تا حد امکان درمان غیر دارویی مانند ورزش، هنر، رژیم غذایی استفاده شود.
از میان درمان های حمایتی، هنر درمانی رواج بیشتری پیدا کرده است.

تحقیقات نشان می دهد موسیقی از طریق تاثیر بر هورمون های مختلف، ضربان قلب و فشار خون، تغییر پتانسیل الکتریکی عضله ها، تقویت مهارتها و حرکات بدن، تحریک مرکز عواطف در مغز «سیستم لیمبیک» بر اعصاب مرکزی و خودکار واکنش های بیوشیمی و عضلانی اثر گذاشته و تغییراتی درشرایط فیزیولوژیک ایجاد می کند.

رسالت موسیقی در سلامت، آسایش، رفاه بیماران پزشکی:

پیشگیری، آموزش و یادگیری
کاهش درد
کاهش تنش و نگرانیها
توانبخشی بعد از جراحی
کاهش خستگی
کاهش عوارض جانبی داروها
کاهش مدت زمان استفاده از دارو
کاهش طول مدت بستری

تاثیر موسیقی به دو عامل بستگی دارد:

اول تم و حالت موسیقی که با فواصل و ریتم و گردشهای ملودیک پیرامون فواصل ارتباط دارد.
دوم شرایط ذهنی و عاطفی و میزان اطلاعات و فهم شنونده.
تم و حالت موسیقی یک تاثیر عمومی و فیزیولوژیک داشته و هر کسی را با هر مکانیسم ذهنی و عاطفی تحت تاثیر قرار می دهد، اما شدت تاثیر به وضعیت سلول های عصبی، سابقه ذهنی و عاطفی و عادت شنونده بستگی دارد.
یک تم حزین شنونده ای را متاثر و گریان می کند در حالی که روی فرد دیگری تاثیر کمی دارد.
موسیقی به خاطر صداها و فواصلی که در آن جاریست، احساسات و حالت های متنوعی ایجاد می کند. صداهای گوناگون در فاصله های مختلف و ترکیب و تلفیق با طنین سازهای متنوع، توانایی ایجاد حالت های گوناگون انسانی را دارد.
نخستین بار افلاطون فیلسوف یونانی در کتاب جمهور اثر تم های موسیقی را بر انسان و جوامع بیان کرد.
وی موسیقی را وسیله تحرک روحی، تربیت، ورزش و نشاط و تزکیه نفس دانست.
مثلا لحن و مقام میکسولیدین را حزین و غم انگیز و دورین و فریژین را برای تحرک و جنگاوری مناسب دانست.
او اواسیلیوس موسیقی را به چهار گروه تقویتی، محرک، آ رام بخش و خواب آور تقسیم می کند.

دکترعلی زاده محمدی با توجه به حالت های روان شناختی و تاثیر عاطفی، تم های موسیقی را به هفت گروه تقسیم می کند:

  1. آرام بخش
  2. فرح بخش
  3. حزین
  4. هیجانی یا هیستریکال
  5. نیرو بخش
  6. شیدایی
  7. خواب آور یا سبک ساز
  • موسیقی آرام بخش ملایم، یکنواخت و ریتم آرامی دارد، حالت عاطفی خاصی ندارد، شور و حال ایجاد نمی کند، کسی را در خود فرو نمی برد، کسی را تحریک نمی کند. مثل: رقص گلها اثر چایکوفسکی از باله دریاچه قو
  • تم فرح بخش نشاط انگیز است، ریتمیک و ملودی نسبتا تندی دارد، سر زندگی و نشاط به دور از هیجان زدگی، همراه با ثبات و آرامش، مثل قطعه چهار مضراب ماهور یا کنسرتو  ویولون بهار از مجموعه چهار فصل ویوالدی
  • تم حزین غم انگیز و با شکوه است و در شنونده غم و ناکامی، اندوه و افسوس را تداعی می کند. مثل پری کجایی، گلنار، بیشتر پیش درآمدها، قطعه آدامجو اثر فریتس کرایسلر
  • تم هیجانی شامل ملودیهای ریتمیک است و باعث تحریک پذیری فوری همراه با شور و هیجان می باشد. تم هایی که در فرهنگ ما به شش و هشت شهرت دارد از این قبیل هستند.
  • تم های نیرو بخش ریتم پر قدرت و ملودی های محرک با احساسی مثبت و مطبوع و انرژی بخش دارد، ریتم نقش اساسی دارد، مثل دخترک ژولیده اثر کلنل وزیری یا رقص شمشیر اثر خاچاطوریان
  • تم شیدایی عشق توام با سرگشتگی و ادوار خویی، با کمی تحریک فرد را سرمست و با نشاط می کند و با تحریکی دیگر در حزن و اندوه فرو می برد. مثل بهار دلنشین
  • تم آرام ساز همراه با ریتمی سنگین و ملایم با ملودی یکنواخت و انتشار امواج صوتی در فضایی گسترده است و فضای یکنواخت ذهن را تسخیر و بر آن غلبه می کند و باعث تن آرامی می شود. این فضا را معمولا سازهای الکترونیک ایجاد می کنند. مثل آثار جیم الیور

پیشنهاد می شود مقاله زیر را نیز بخوانید:

  1. موسیقی درمانی چیست را از اینجا مطالعه کنید.

نویسنده: سرکار خانم رویا یزدانی روانشناس بالینی و مدرس موسیقی کودک در شیراز و مدرس سنتور در شیراز

 

آموزشگاه موسیقی چاووشآموزشگاه موسیقی در شیراز

موسیقی درمانی چیست

موسیقی درمانی چیست ؟

موسیقی درمانی چیست ؟ موسیقی درمانی به معنای استفاده از موسیقی و برنامه های تنظیم شده موسیقایی برای توان بخشی بیماران جسمی و روانی است.

اهداف موسیقی درمانی چیست ؟

  1. تجدید
  2. ایجاد و تقویت سلامت بدنی و روانی.

موسیقی درمانگر: متخصص و آموزش دیده رشته موسیقی درمانی که دروس مرتبط با موسیقی و روانشناسی و علوم رفتاری را گذرانده و تجارب عملی کاربرد موسیقی در درمان یا هنر درمانی را کسب کرده باشد.
موسیقی درمانی در ایران: دکتر علی زاده محمدی از سال ۱۳۷۹ تاکنون با تاسیس موسسه آموزشی، پژوهشی موسیقی درمانی تاثیرات مایه های موسیقی ایرانی را در سبک سازی روحی مورد بررسی قرار داده اند. این دانش در ایران به دلیل پاره ای محدودیت ها بسیار نوپاست.

سازهای موسیقی درمانی چیست ؟

این سازها به دو گروه ساز های ضربی و ساز های ملودیک تقسیم می شوند. سازهای کوبه ای شامل: طبل، بشکه، تمپانی، چوب، ماراکاس، دقک، قاشقک، طبل، دایره زنگی، سنج و تام تام هستند.
سازهای ملودیک شامل: زایلوفون، متالوفون، بلز، طبل، تمپانی کوکی، چنگ و ویولون های ساده و زنگ می باشند.
موسیقی درمانگر با توجه به نوع نیاز مراجع، برای درمان برنامه ریزی می کند. این برنامه ها به شکل فردی و گروهی قابلیت اجرا دارد. زمان برنامه به توان، صبر و حوصله، تمرکز افراد بستگی دارد. کودکان اتیستیک بیشتر از دو دقیقه در جلسات اولیه تاب نمی آورند. ولی افرادی که شرایط ذهنی و روحی مناسب تری دارند تا دو ساعت هم حوصله به خرج می دهند.

نمونه ای از برنامه های موسیقی درمانی چیست ؟

توجه و تمرکز : خواندن ترانه، نواختن بر روی تیغه های مشخص
فقر کلامی: آواز فردی و گروهی، بحث و گفتگو پیرامون آن
کمبود اراده، فقدان احساس و انگیزه: حرکات موزون فردی و گروهی، بداهه نوازی، آواز گروهی، آموزش و تمرین ساز مورد علاقه، شنیدن قطعات مورد علاقه

چه کسانی از خدمات موسیقی درمانی استفاده می کنند؟

کودکان با اختلالات رفتاری مثل اضطراب و افسردگی، ترسهای مرضی، بیش فعالی و غیره
بزرگسالان با اختلالات روانی مثل افسردگی، اضطراب، وسواس، فوبی، هیستری، اسکیزوفرنی و همچنین معلولین جسمی، عقب ماندگان ذهنی، اختلال گفتاری، ناشنوایان، نابینایان و بسیاری بیماری های جسمی

به شما پیشنهاد می کنیم مقالات زیر را نیز در مورد تاثیر موسیقی بر روح و جسم و تاثیر موسیقی در درمان بخوانید.

اختلال کمبود توجه

افزایش تمرکز حواس و حافظه با موسیقی

نویسنده سرکار خانم رویا یزدانی روانشناس بالینی و مدرس موسیقی کودک و سنتور در آموزشگاه موسیقی چاووشآموزشگاه موسیقی در شیراز

تاثیر موسیقی بر جسم

تاثیر موسیقی بر جسم و ذهن

من بسیار دوست دار موسیقی ام، و هنگام کار موسیقی زیاد گوش می دهم، ولی هیچ گونه نظری ندارم مبنی بر اینکه موسیقی چگونه  بر جسم و ذهن ما اثر می گذارد. بدلیل اینکه موسیقی بخش اعظم زندگی ما را در بر می گیرد، جذاب و سودمند است و برخی از روش هایی که باعث می شود ما نسبت به موسیقی واکنش نشان دهیم نظری بیافکنیم، حتی اگر از درک آن عاجز باشیم. (کوپ)

بدون موسیقی، زندگی یک اشتباه است. ( فردریش نیچه )

در واقع موسیقی بخش های مختلف مغز را تحت تاثیر می گذارد، همانگونه که در تصویر زیر مشاهده می کنید، بنابر یک نگاه اجمالی در این مقوله امکان پذیر است ولی ما در این مقاله تلاش می کنیم نگاهی عمیق تر به تاثیر موسیقی بر جسم و ذهن داشته باشیم.

تاثیر موسیقی بر جسم

۱. موسیقی شاد و غمگین به ما کمک می کند تا حالت های مختلف چهره ها را در یابیم. لازم است بدانیم این یک موضوع انتزاعی نیست که با  انتخاب یک قطعه شاد یا غمگین از موسیقی بتوان نشان داد احساس ما چگونه شگل می گیرد. در واقع، مغز ما دقیقا بطور متفاوتی در قبال موسیقی شاد و غمگین واکنش نشان می دهد.

حتی یک قطه کوچک از موسیقی شاد یا غمگین می تواند بر ما اثر بگذارد. یک تحقیق نشان می دهد پس از شنیدن یک قطعه کوچک موسیقی، شرکت کنندگان با توجه به تن موسیقی که می شوند، حالت واقعی از شادی و ناراحتی بروز می دهند. این وضعیت همراه با دیگر حالات چهره می باشد.

موارد واقعا جذاب دیگری در خصوص تاثیر موسیقی بر جسم و ذهن ما وجود دارد. بطور مثال، دو نوع از احساسات در ارتباط با موسیقی وجود دارد:

۱. احساسات خود آگاه

۲. احساسات ناخود آگاه

این بدین معنی است که بعضی وقتها ما حالات قطعه ای از یک موسیقی را درک می کنیم بدون اینکه آنها را واقعا حس کرده باشیم، و این موضوع بیان گر این حقیقت است که چرا برخی از ما هنگام گوش دادن به موسیقی غمگین بجای اینکه ناراحت بشویم از آن لذت می بریم.

درست عکس موقعیت هایی که در زندگی حقیقی حادث می شود، ما انسانها به هنگام گوش دادن به موسیقی متوجه خطر و تهدید واقعی نمی شویم، به همین دلیل ما میتوانیم حالات مربوط به موسیقی را دریابیم بدون اینکه حقیقتا آن را احساس کرده باشیم، درست شبیه احساس  دلشوره

این مقاله ادامه دارد. این مقاله در ادامه سلسله مقالات تاثیر موسیقی بر جسم و ذهن می باشد

نویسنده:بلا بث کوپر

مترجم: سامان شایگان

تمرکز حواس

تمرکز حواس و حافظه

تمرکز حواس

تمرکز حواس راز جاودانه ی هر کامیابی است

استفان زواک

تمرکزحواس یعنی استعداد ثابت نگه داشتن توجه و دقت روی موضوع یا کاری که با میل و اراده انتخاب شده و مانع توجه شما روی موضوعات دیگر می شود.
به نظر می رسدتعریف فوق برای بزرگسالانی که به تربیت تمرکز حواس همت گماشته اند، مصداق دارد و کودکان لازم است از راههای متناسب با سنشان به کسب این مهارت بپردازند.
اغلب ما تعریف نادرستی از تمرکز حواس داریم، وقتی افکاری مزاحم به جز موضوع اصلی به ذهنمان می رسد، و یا عوامل محیطی موجب حواس پرتی ما می شود، احساس سرخوردگی می کنیم و گمان می کنیم که قدرت تمرکزنداریم، که این برداشت نادرستی از تمرکز حواس است.

تمرکزحواس یعنی به حداقل رساندن عوامل حواس پرتی

تمرکز حواس امری نسبی است و با توجه به شرایط و افراد متفاوت است.
تمرکز حواس را از همان کودکی و با کسب تجربه های مختلف یاد می گیریم، که اگر زمینه مساعد باشد و از همان دوران کودکی یاد بگیریم که چگونه تمرکز خوب داشته باشیم، بعد ها کمتر با مشکلات حواس پرتی روبرو می شویم.

تمرکز گاهی ساده و گاهی مشکل است، تمرکز بر روی موضوعهایی که نیاز به تفکر و تجزیه دارند، مشکل و بر روی موضوع هایی که جنبه تفریحی و سرگرمی دارند، بسیار آسان است.
تمرکز امری اکتسابی است و باید هر روز پرورش و جهت داده شود، و هر کس با هوش عادی خود میتواند به آن دست یابد.
از اقدامات حمایتگرانه والدین در دستیابی به تمرکز حواس کودکان و در واقع از روشهای موثر دستیابی به این مقوله، پرداختن به موسیقی از سنین قبل از دبستان است.
کودک با بهره گیری از یک وسیله ساده، رنگی و جذاب بلز  با دنیایی وسیع از شعر و ملودی و حرکت روبرو خواهد شد.
کودک می آموزد که می تواند با کنترل ذهن، و مدیریت رفتار قطعه ای را بنوازد و بخواند.
شاید اوایل کار، کودک مدت زمان بسیار کوتاهی بتواند روی موضوع تمرکز کند ولی به مرور، مدت زمان تمرکز افزایش چشمگیری خواهد داشت. یکی از روشهای ساده برای افزایش هوش و تمرکز کودکان پخش موسیقی های ساده در زمان هایی است که آنها به فعالیتی غیر موسیقایی مشغول هستند، پخش موسیقی باعث می شود که آنها فقط صدای موسیقی را بشنوند و سایر محرکهای محیطی را که موجب حواس پرتی و بهم خوردن تمرکزشان می شوند را دریافت نکنند. تحقیقات روانشناسی نشان می دهد تفاوت معناداری وجود دارد بین کودکانی که از آموزش موسیقی برخوردار بوده اند و آنهایی که تعلیمی ندیده اند.
روابط اجتماعی موثرتر، اعتماد به نفس بیشتر، تمرکز و دقت بالاتر، حافظه قوی تر و بطور کلی توانایی ذهنی بالاتر در افرادی که ساعاتی از روز را به فعالیتهای موسیقایی مثل گوش دادن به موزیک یا نوازندگی انفرادی و گروهی، پرداخته اند، بیشتر است.
امروزه از موسیقی در درمان بسیاری مشکلات کودکان نظیر کمرویی، نقصان توجه و تمرکز، مشکلات گفتاری، اختلالات یادگیری، اختلالات رفتاری با ابزار و ادوات موسیقی، استفاده می شود.

رویا یزدانی روانشناس بالینی و مدرس موسیقی کودک و سنتور

هنر درمانی

هنر درمانی:

هنر درمانی و تکنیک هنر درمانی درکنترل برخی اختلالات مانند ناتوانی یادگیری، مشکلات رفتاری یا اجتماعی در خانه و مدرسه، بیش فعالی و مشکل در تمرکز کودکان، اختلالات پس از ضربه، سوگ و …… نقش به سزایی دارد. نقاشی، طراحی، مجسمه سازی، تئاتر و موسیقی کمک بزرگی به تخلیه هیجانات آسیب زننده در افراد خواهد نمود. موسیقی با تحریک تخیل و تداعی و تهییج عواطف در روحیه شنونده اثرمیگذارد. در تجزیه و تحلیل یک قطعه موسیقی به اجزا و ارکانی اثر گذار میرسیم.

دو رکن اصلی موسیقی ریتم و ملودی که بصورت ضرب آهنگهای منظم احساس میشود و یا خلق ریتمهای متنوع، باعث تحریک انرژیهای مختلفی در شنونده می شود.

از فعالیتهای ریتمیک در تحریک بسیاری از قوای حسی و حرکتی و کاهش و افزایش انرژی افراد استفاده می شود. ریتم با تحریک و تهییج احساسات انرژی روانی تولید میکند و انرژی تولید شده با کمک ملودی به جریان می افتد. ملودی در ایجاد نوع احساس و ریتم در شدت و سرعت و یا سستی و رخوت نقش موثری دارد.
خدمات هنر درمانی در خانه و مدرسه کمک بزرگی در حل مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان خواهد بود.
رویا یزدانی : روانشناس بالینی و مدرس موسیقی کودک و سنتور

هماهنگی جهت مشاوره با تلفن ۶١ و٣۶٣٢٢٢۶٠ موسیقی چاووش